De onderzoeksvraag

Nadat we een samenvatting hadden gemaakt gingen we een onderzoeksvraag opstellen. De onderzoeksvraag moest beantwoord worden d.m.v. deelvragen. Een ander groepje moest naar onze vragen kijken en daar feedback op geven. Wij moesten ook feedback aan hen geven voor hun vragen.

Na de feedback van ons groepje werden dit de definitieve onderzoeksvraag en deelvragen:

• Hoe stimuleren de leerkrachten van De Vreedzame School kinderen om daadwerkelijk hun stem te laten horen in een groepsvergadering?
• Wat is het effect van een groepsvergadering in de klas en hoe ziet de leerkracht dit terug?
• Hoe gaat de leerkracht om met verschillen in de groep (qua leidende kinderen en verlegen kinderen)?
• Welke onderwerpen worden besproken in een groepsvergadering?

Jesse heeft deze vragen gemaild naar de intern begeleider van Het Kunstrijk voor het bezoek over twee weken

De onderzoeksvraag opnieuw

In week vier kwamen we bij elkaar en Jesse had slecht nieuws. Onze onderzoeksvragen waren goed, alleen niet relevant. De school die wij gingen bezoeken was nog niet gestart met groepsvergaderingen. Wij moesten nieuwe vragen gaan opstellen. Eigenlijk moesten we deze les besteden aan het voorbereiden van de vragen en aan hoe je aan je informatie gaat komen tijdens het bezoek. Hier konden wij nog niet aan beginnen, omdat onze vragen niet relevant waren.

Wij hebben flink lopen brainstormen en we hebben op websites gekeken. Op de site van De Vreedzame School stonden alle blokken. Blok één was groepsvorming, daar begint iedere school mee. We hebben zorgvuldig nieuwe vragen bedacht en deze laten keuren door ons feedback groepje. De hoofdvraag was als volgt:

• Hoe zorgt de leerkracht ervoor dat de kinderen zich veilig voelen in de klas aan het begin van het schooljaar?

Dit werden de deelvragen:

• Hoe heeft de leerkracht zijn/haar eerste paar uur besteed aan de groepsvorming van de klas?
• Hoe zorgt de leerkracht er voor dat elke leerling de aandacht krijg die hij/zij nodig heeft?
• Wat is het verschil tussen de aanpak van dit jaar en de aanpak van vorig jaar, ten opzichte van groepsvorming?

Onderzoeksmethode

We zaten rond de tafel en bespraken hoe we de onderzoeksmethode in kaart wilden brengen. We waren van mening dat we een kwalitatief onderzoek deden met open vragen. Natuurlijk wisten we al wat van het onderwerp, maar door open vragen kan een gesprek alle kanten op gaan.

 Het onderzoek

De maandag in week vijf was het zo ver; we gingen met ons groepje naar Het Kunstrijk. Basisschool Het Kunstrijk is een basisschool in de Arnhemse wijk Klarendal.

We gingen daar naar een les van De Vreedzame School van groep 3 kijken. Het onderwerp van deze les was problemen oplossen met 'de petten'. De petten stonden voor verschillende manieren van probleem oplossingen tijdens het spelen. De leerkracht liet de leerlingen in tweetallen een vraag bespreken.

Vervolgens gingen we weer terug naar de lerarenkamer en bespraken we met de intern begeleider de lessen die we hadden gezien. Kort daarna sloot de leerkracht van groep 3 zich ook aan bij het gesprek. Aan hem konden we nog wat gerichte vragen stellen. Ook konden we door vragen aan hem te stellen wat antwoorden vinden op de vragen die we van tevoren hadden opgesteld als richtlijn van ons bezoek.

Om drie uur was het al weer het einde van ons bezoek. We namen afscheid van de intern begeleider en de andere docenten en we gingen weer naar huis.

Resultaten

Wij zagen de bovengenoemde doelen in groep 3 van Het Kunstrijk mooi terug komen. Er werd, zoals hierboven te lezen was, een les van De Vreedzame School gegeven waarin het ging over het oplossen van het probleem van twee kinderen die allebei met de bal willen spelen. De drie petten stonden ieder voor een andere oplossing die de docent allemaal had uitgelegd aan de kinderen.

Wat vervolgens gebeurde, was dat de docent een praktisch voorbeeld gaf met een kind en dat de kinderen toen in tweetallen moesten gaan bespreken wat ze de beste oplossing vonden.

Wat je dus ziet gebeuren is dat ieder kind aan het denken wordt gezet, want hij of zij wordt er toe gezet om te gaan overleggen met een ander kind over het antwoord op de situatie die de meester net heeft laten zien. De leerkracht voorkomt op deze manier dat een kind wegvalt en niet kan zeggen wat hij/zij misschien wel wil maar niet durft, of wordt ondergesneeuwd door het enthousiasme van andere leerlingen. Dit is een doel van De Vreedzame School om een leerling zich gehoord te laten voelen.

Er was op een gegeven moment een situatie waarin er iets fout ging bij een kind dat een situatie speelde met een ander kind in het midden van de groep. Er waren toen meerdere kinderen die begonnen te lachen. De leerkracht greep hier heel direct in en maakte op een goede manier duidelijk dat dat niet kan. Hij verwees toen naar een afspraak die ze als klas hadden gemaakt. Je zag dat de kinderen meteen begrepen wat er werd bedoeld. Dit is ook weer een goed voorbeeld waarin een doel van De Vreedzame School terugkomt, namelijk het creëren van een veilige situatie voor elk kind.

Het doel dat aangedragen wordt door De Vreedzame School voor het kind - leren omgaan met elkaar en verantwoordelijkheid  nemen voor elkaar -  kwam ook overeen met deze les. Ze leerden namelijk om een goede oplossing te vinden voor het probleem: het allebei willen spelen met de bal.

Conclusies

Onze conclusie is dat de kinderen snel in een veilige omgeving komen. Ze zitten in een klas waar er prettig gewerkt wordt. De leerkracht waarborgt veiligheid voor de kinderen en geeft ze vertrouwen om mee te doen met de les. Gebeurt er iets waardoor een kind zich onveilig voelt, dan treedt de leerkracht direct op om orde op zaken te stellen. Dit geeft het kind een gevoel dat hij/zij gehoord en gezien wordt.